Sırbistan, Belgrad Resmi Dili

Ana Sayfa » Sırbistan ve Belgrad Resmi Dili

Sırbistan’ın, Belgrad’ın resmi dili nedir?

Sırbistan’nın resmi dili Sırpça’dır. Belgrad Sırbistan’nın başkentidir ve Belgrad’ın resmi dili Sırpça’dır (Bir çok insan Belgrad’ın resmi dili nedir diye sorduklarından açıklama ihtiyacı duydum).

Ülkede yaşayan Sırpların dışında başka, bir çok etnik gruplar da var. Bunların başlıcaları ülkenin kuzey bölgesinde, Slovaklar, Macarlar ve Hırvatlar yaşar. Orta ve güney bölgelerinde Arnavutlar, Boşnaklar ve Türkler vardır. Sırbistan’nın kuzeyindeki Vojvodina bölgesinde Macarca nerede ise ikinci resmi dil olmuştur. Bu bölgedeki resmi dairelerin levhalarında Macarca da bulunur. Sırbistan’ın en büyük ikinci şehri olan Novi Sad’da çok Macar yaşar.

Sırpça dili, Kiril ve Latin olmak üzere iki alfabe kullanır. Sırpların konuştuğu dil olan Sırpça, Slav dilleri grubundandır. Sırbistan, Hırvatistan, Bosna ve Karadağ (Montenegro)’da hemen hemen aynı dil konuşulur. Bu dilleri birbirinden ayıran tek ayrıntı konuşulan şivedir. Bu ülkelerde yaşayan insanlar birbirini rahatlıkla anlayabilirler. Türkiye’de olduğu gibi hemen her bölgenin kendine has bir şivesi vardır. Bulgaristan ve Makedonya remsmi dilleri de Slavca’dır ve Sırpça ile benzerlikleri çoktur. Bu halklar da aralarında 80% oranında anlaşabilirler. Sırbistan, Bosna, Karadağ ve Hırvatistan gibi Balkan ülkelerinde yaşayan Sırp nüfus 10 milyon kadardır. Dolayısı ile bu bölgede yaşayan on milyon Sırp tarafından konuşulan bir dildir.

Sırbistan, Belgrad resmi dili

Sırbistan, Belgrad resmi dili Kiril ve Latin alfabelerinden oluşur.

Bulgaristan ve Makedonya’da olduğu gibi Sırpça da Kiril alfabesi mevcuttur. Resmi kuruluşların dışında Kiril alfabesini kullanan çok azdır. Bu sebepten dolayı Sırbistan’da, Bulgaristan ve Makedonya’nın aksine Latin alfabesi çokça kullanılır. Kiril alfabesi ile yazılan çok az sayıda gazete ve dergi vardır. Sırbistan medyasının büyük çoğunluğu Latin alfabesini kullanmayı tercih ediyor. Sırbistan’nın milli televizyon ve radyo kanalı olan RTS (Radio Televizija Srbije)’nin resmi dili Kiril alfabesidir.

Kiril alfabesi, 19. yüzyılda Sırpça’ya uygulanmıştır. Türkçe’de olduğu gibi her ses bir harftir. Bu yüzden Sırpça’da, yine Türkçe’deki gibi, yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dildir.

Sırpçanın Latin alfabesi ve Kiril alfabelerini bir arada kullanması ilginç bir özelliktir. Bunun nedeni tarihi geçmişinden kaynaklanıyor. Yugoslavya’nın Sosyalist rejim döneminde Kiril alfabesini kullanmayı tercih etmiş. Ancak bu dönemden önceki Sırp ve Hırvat federasyonunu zamanında Latin alfabesi kullanıldığından hala Latin alfabe kullanımı da devam etmiştir.

Dünyadaki diller arasında en çok Türkçe sözcük barındıran dilin Sırpça olduğunu biliyormusunuz?

Sırpça’da, Türkçe’den türeyen yaklaşık 8900 kelime bulunmaktadır. Günümüzde bu sözcüklerin hepsi halk arasında kullanılmasa da hala ortak kullanılan kelimeler çoktur. Türk Dil Kurumu’na göre dünyada konuşulan diller arasında en çok Türkçe kelime bulunan dil Sırpça’dır. 8900 kelime arasında yaklaşık 3 bini günlük hayatta hala kullanılıyor. Türkçe kelimeler diğer Balkan ülkelerinde de sıkça kullanılıyor.

Belgrad’da Türkçe adı verilen bir çok semt ve sokak da vardır. Bunlardan bazıları şunlardır: Kalemegdan (Kalemeydanı), Karaburma, Terazije (Teraziye) ve Dorćol (Dörtyol).

Her geçen gün halk arasında kullanılan ve Türkçe’den Sırpça’ya geçen kelimelerin sayısında azalma olduğu da bir gerçek. Bazı araştırmalara göre 15 yıl öncesindeki Türkçe kelimeler bugüne oranla çok daha fazlaydı. 1960 yılından bu yana Türkçe’den türeyen kelimelerin sayısı 3 kat kadar azaldığı söyleniyor.

Belgrad Üniversiteleri ve Türk Dili

Belgrad üniversitelerinde görevli olan bir çok akademisyen, Türkiye’deki bazı üniversitelerin düzenlediği panellere katılmıştır. Osmanlı-Sırbistan ilişkileri konularını ele alan bu panellerde iki ülke arasındaki birçok bilinmeyen gerçekler hakkında bilgiler paylaşılmıştır. Belgrad Üniversitesi’nde Türkoloji Bölümü var. Her yıl bu bölümden mezun olan öğrenci sayısı yaklaşık 60’tır. Üniversitenin verdiği bilgilere göre hali hazırda 200’den fazla öğrenci bu bölümde okumaktadır.

Belgrad Üniversitesi kütüphanesinde 4500 üzerinde Türkçe kitap bulunur. Sırpça ve Türkçenin yazıldığı gibi okunması açısından da bir birine çok benzer. Türk dili 1925 yılından beri Sırbistan üniversitelerinde okutuluyor.

belgrad resmi diliSırpça’da sıkça kullanılan Türkçe söz ve kelimeler bulunur. Aşağıda bu kelimelerden ilginizi çekeceğine inandığım bazılarını görebilirsiniz. Sırpça’daki “j” harfinin Türkçe’deki “y” ve “đ” harfinin Türkçe’deli “c” gibi okunduğunu belirtmek isterim.

Sırpça Türkçe
burek börek
kapija kapı
kaldrma kaldırım
alat alet
jorgan yorgan
bakar bakır
finđan fincan
kajsija kayısı
čekić çekiç
badem badem
dud dut
budala budala
šejtan şeytan
kalaj kalay
tepsija tepsi
sanduk sandık
odaja oda
ćuprija köprü
jelek yelek
jastuk yastık
bubreg böbrek
čelik çelik
parče parça

Yukarıdaki tabloda gördüğünüz gibi binlerce ortak kelime mevcut.

Kiril ve Latin Alfabesi

Sırp Alfabesi’nde Latin ve Kiril alfabeleri kullanılır. Kiril alfabesi daha çok resmi kuruluşlarda, sokak ve yol levhalarında kullanılır. Bu durumda bile her iki alfabe beraber kullanılır. Türkçe’deki gibi her ses bir harfe karşılık geldiğinden, yazıldığı gibi okunan bir alfabedir.

Bu alfabeye hakim değilseniz ve nasıl telafuz edildiğini bilmiyorsanız, aşağıdaki tablo size yardımcı olacaktır.

Kiril Alfabe Latin Alfabe Telaffuz
Аa Аa bal
Бб Bb abla
Вв Vv hava
Гг Gg gel
Дд Dd dere
Ђђ DJ dj veya Đđ hece
Ee Ee dere
Жж Žž deterjan
Зз Zz zor
Ии İi ilk
Јј Јј yol
Kk Kk kalem
Лл Ll lale
Љљ LJ lj liman
Mm Mm muz
Нн Nn kanal
Њњ NJ nj nar
Oo Oo yol
Пп Pp kapı
Рр Rr kar
Сс Ss salon
Tt Tt kitap
Ћћ Ćć kaç
Уу Uu kulp
Фф Ff fil
Хх Hh hangi
Цц Cc blitz
Чч Čč kaç
Џџ DŽ dž jale
Шш Šš hoş

Yeni başlayanlar için Sırpça | Türkçe – Sırpça sözlük

Diğer Slav dilleri gibi Sırpça da, öğrenmek ve telaffuz etmek bakımından biraz zor olabilir. Bazı harfleri telaffuz etmek kafa karıştırıcı olabilir. Gramer açısından da bize değişik gelebilir.

Ancak, yazıldığı gibi okunan bir dil olduğundan kolay telaffuz edebiliriz. Bu kural herşeyi çok daha kolaylaştırıyor. Başlangıç için sadece nasıl telaffuz edildiğini öğrenilmesi gerek. Yukarıdaki alfabenin nasıl telaffuz edileceğini örneklerle gösterdim. Şimdi bunu aşağıdaki basit cümlelerde kullanalım.

Aşağıda yaygın olarak günlük hayatta kullanılan bazı kalıp cümleler bulacaksınız. Belgrad seyahatinizde bir kaç Sırpça kelime öğrenirseniz, yerli halkın çok hoşuna gidecektir.

belgrad da konuşulan resmi dil

Yaygın deyimler

Sırpça Telaffuz Türkçe
Da Da Evet
Ne Ne Hayır
Molim Molim Lütfen
Izvinite Izvinite Özür dilerim
Hvala Hvala Teşekkür ederim
Hvala lepo Hvala lepo Çok teşekkür ederim
Izvolite Izvolite Buyrunuz
Izvoli Izvoli Buyrun, buyur
Dobro jutro Dobro yutro Günaydın
Dobar dan Dobar dan İyi günler
Dobro veče Dobro veçe İyi akşamlar
Laku noć Laku noç İyi geceler
Zdravo Zdravo Merhaba
Doviđenja Dovicenya Görüşmek üzere

Sorular ve cevaplar

Sırpça Telaffuz Türkçe
Kako se zovete? Kako se zovete? Adınız ne?
Zovem se… Zovem se… Benim adım…
Kako ste? Kako ste? Nasılsınız?
Kako si? Kako si? Nasılsın?
Dobro hvala, a ti? Dobro hvala, a ti? İyiyim teşekkürler, ya sen?
Razumem (srpski) Razumem (srpski) Sırpça anlıyorum
Ne razumem (srpski) Ne razumem (srpski) Sırpça anlamıyorum
Govorite li engleski? Govorite li engleski? İngilizce biliyor musunuz?
Govorim (pomalo) srpski Govorim (pomalo) srpski Sırpça (biraz) biliyorum
Koliko košta? Koliko koşta? Kaç para?
Gde se nalazi…? Gde se nalazi…? … nerede?
Potreban mi je doktor Potreban mi ye doktor Doktora ihtiyacım var
Živeli! Jiveli! Şerefe!

Haftanın günleri

Sırpça Telaffuz Türkçe
Ponedeljak Ponedelyak Pazartesi
Utorak Utorak Salı
Sreda Sreda Çarşamba
Četvrtak Çetvrtak Perşembe
Petak Petak Cuma
Subota Subota Cumartesi
Nedelja Nedelya Pazar
Juče Yuçe Dün
Danas Danas Bugün
Sutra Sutra Yarın

Şehirde

Sırpça Telaffuz Türkçe
Ulica Ulitza Sokak
Trg Tırg Meydan
Tržni centar Tırjni sentar AVM
Prodavnica Prodavnitza Market
Pijaca Piyatza Pazar yeri
Policijska stanica Politziyska stanitza Polis karakolu
Ambasada Ambasada Büyükelçilik
Bolnica Bolnitza Hastane
Banka Banka Banka
Otvoreno Otvoreno Açık
Zatvoreno Zatvoreno Kapalı
Ulaz Ulaz Giriş
Izlaz Izlaz Çıkış
Pravo Pravo Doğru, düz
Levo Levo Sol
Desno Desno Sağ

Ulaşım

Sırpça Telaffuz Türkçe
Gradski prevoz Gradski prevoz Halk otobüsü
Stanica Stanitza Durak
Voz Voz Tren
Autobus Autobus Otobüs
Avion Avion Uçak
Tramvaj Tramvay Tramvay
Trolejbus Troleybus Troleybüs
Auto Auto Araba
Bicikl Bitzikl Bisiklet
2017-06-07T10:30:29+00:00 12 Nisan 2016|

10 Comments

  1. Yunus Emre 19:15 de 13/04/2018 - Yanıtla

    Merhaba bizde yakın zaman da Belgrad’a gideceğiz yalnız domuz eti yemek istemiyoruz.. bunu nasıl öğrenebileceğiz?

    • Belgrad Gezi Rehberi 20:37 de 13/04/2018 - Yanıtla

      Gittiğiniz yerde domuz eti yemediğinizi söylersiniz, ayrıca menülerde de yazar. Bunun dışında domuz eti bulundurmayan restoranlar var. Bence bu konuda zorluk çekmeyeceksiniz.

  2. furkan çelik 04:59 de 17/12/2017 - Yanıtla

    Bir Adım Daha ‘ İsimli Projemde Bedensel Engeli Kaldırdım İlk Yurt Dışı Tecrübemi Belgrade Olarak Yapacağım. Siteniz de Bulunan Bilgiler Çok Yardımcı Oldu. Deneyim Sonu Tekrar Yazacağım. Teşekkürler Sağlıklı Günler

    • Belgrad Gezi Rehberi 10:27 de 17/12/2017 - Yanıtla

      Merhaba Furkan Bey,
      İlk yurtdışı tecrübeniz için Belgrad’ı seçmeniz güzel bir şey. Umarım umduğunuzu bulursunuz. Web sitemizin gezinize bir katkısı olursa çok sevinirim. Yardımcı olabileceğim bir konu olursa, lütfen bildirin.

  3. ZEYNEP 14:14 de 21/08/2017 - Yanıtla

    Belgrad havalimanından Cumhuriyet Meydanı’na en kolay ve ucuz ulaşım yolu nedir?
    Hvala 🙂

    • Belgrad Gezi Rehberi 14:28 de 21/08/2017 - Yanıtla

      Havaalanından Cumhuriyet Meydanı (Trg Republike) en hızlı taksi olur, fiyat yaklaşık olarak 12-15 Euro civarında. Bunun duşında 72 numaralı halk otobüsünü kullanabilirsiniz. Yaklaşık olarak 35-45 dakika sürer. Son durak olan Zeleni Venac’ta inerseniz, Cumhuriyet Meydanı yaklaşık olarak 500 metre uzaklıkta olacaktır.

  4. Seçil Erhamza 00:37 de 28/05/2017 - Yanıtla

    Oğlumla birlikte Haziran başında 3 günlüğüne Belgrad’a gideceğiz, sitenizdeki bilgiler işime yarayacak gibi duruyor, bir sürü not aldım 🙂 teşekkürler.

    • Belgrad Gezi Rehberi 10:08 de 31/05/2017 - Yanıtla

      Sitedeki bilgilerin faydalı olduğuna sevindim. Herhangi bir yardıma ihtiyacınız olduğunda benimle iletişime geçebilirsiniz. Umarım iyi vakit geçirirsiniz.

  5. Belgrad Gezi Rehberi 09:38 de 15/05/2017 - Yanıtla

    Sayfadaki bilgilerin yararlı olduğunu bilmek güzel. Teşekkür ederim. Belgrad’da iyi vakit geçireceğinizi umuyorum.

  6. Sibel Gülmez 10:31 de 08/05/2017 - Yanıtla

    Bu yaz ailece 10 günlüğüne Belgrad’a tatile gideceğiz, verdiğiniz bu bilgiler çok yardımcı oluyor. Paylaşımlarınız için teşekkürler

Siz de fikrinizi belirtin